قالب وردپرس افزونه وردپرس

فضایل شب قدر و دلایل آن

فضایل شب قدر و دلایل آن

از فضایل ماە مبارک رمضان شب قدر است، شبی است کە خداوند در آن ثواب اعمال نیک را برای امت اسلامی مضاعف و بسیار زیاد می کند. 

{إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ (۱) وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَهُ الْقَدْرِ (۲) لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ (۳) تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَهُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ (۴) سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ} 

شرح و تفسیر سورە مبارکە قدر 

إنا أنزلنە فی لیلە القدر: ما قرآن را در شب با ارزش قدر فرو فرستادیم. 

فرمودە اللە سبحانە وتعالی:{ ِنَّا أَنْزَلْنَاهُ}: همانا ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم، یعنی همانا تمام قرآن یکبارگی از لوح محفوظ بە آسمان دنیا نازل شده، وسپس بعد از آن در طی ۲۳ سال برحسب وقایع بر رسول اکرم rنازل شدە است. این قول ابن عباس رضی اللە عنهما وبعضی از صحابە می باشد. 

مراد از “قدر” در فرمودە اللە سبحانە وتعالی:” لَیْلَهُ الْقَدْر” چیست ؟ 

ابن جوزی رحمە اللە می فرماید: در تسمیە شب قدر پنج قول ذکر شدە است: 

همانا آن شب دارای عظمت وبزرگی است، وگفتە می شود فلانی دارای بزرگی و عظمت است. قولە تعالی: “وما قدروا اللە حق قدره” آنان آنگونە کە شایستە است خدا را نشناختند. 

همانا آن شب تنگ است، شبی است کە بخاطر نزول فرشتگان در زمین، زمین بر آنان تنگ می شود. قولە تعالی : “ومن قدر علیە رزقه” وآن کسی کە رزق و روزی بر او تنگ شدە است. (خلیل ابن احمد). 

قدر بمعنای حکم می باشد. مثل اینکە بگوییم اشیاء در آن اندازە گرفتە می شوند. (ابن قتیبه). 

همانا کسی کە قدر ومنزلتی ندارد، بخاطر عبادت و طاعت در شب قدر دارای ارزش ومنزلت ” قدر” می شود. ( أبوبکر الوراق). 

برای اینکە در آن شب کتابی نازل شدە است کە دارای قدر و ومنزلت است، ودر آن شب رحمت وفرشتگانی کە دارای قدر ومنزلت خاصی هستند نازل می شود. (علی ابن عبید الله). 

خداوند متعال شب قدر را در قرآن اینچنین توصیف کردە است: {إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهٍ مُبَارَکَهٍ إِنَّا کُنَّا مُنْذِرِینَ (۳) فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (۴) أَمْرًا مِنْ عِنْدِنَا إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ (۵) رَحْمَهً مِنْ رَبِّکَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ} الدخان: ٣ – ۶ 

علامە ابن عثیمین رحمە اللە تعالی می فرماید: خداوند متعال شب قدر را مبارک توصیف کردە است، بخاطر زیاد بودن خیر وبرکت وفضل آن شب، واز برکات آن شب نزول قرآن در آن می باشد، وخداوند متعال آن شب را بە عنوان شبی کە در آن هرگونە کار حکیمانە ای بیان ومقرر گشتە توصیف کردە است، یعنی اینکە تمام اوامری کە از طرف خداوند متعال کە در آن سال انجام می گیرد، از ارزاق و عمرها وخیر وشر وغیره، از لوح محفوظ بە فرشتگانی کە مسؤولیت نوشتن بە عهدە آنان است انتفال می یابد، وبدون شک تمام اوامر وکارهای پروردگار با حکمت ومحکم ومتقن می باشد،کە در آن هیچ نقص وخلل وجهل وباطل نمی باشد. 

وشب قدر از شبهای ماە رمضان می باشد، بدلیل فرمودە اللە سبحانە وتعالی: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآَنُ} البقره: ١٨۵ 

{لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْر} شب قدر شبی است کە از هزار ماە بهتر است. 

امام مجاهد رحمە اللە می فرماید: قیام آن شب وعمل در آن بهتر از هزار ماە است کە شب قدر در این هزار ماە نباشد. 

وامام ابن کثیر رحمە اللە می فرماید: واین قول کە شب قدر بهتر از عبادت هزار ماهی کە در آن شب قدر نیست. اختیار ابن جریر است واین قول صحیح وراجح می باشد. 

{تَنَزَّلُ الْمَلَائِکَهُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْر} فرشتگان وجبرئیل در آن شب با اجازە پروردگارشان پیاپی بە سوی عبادت کنندگان شب زندە دار می آیند برای هر گونە کاری کە اللە دستور دادە باشد. 

سیدنا أبو هریرە رضی اللە تعالی عنە می فرماید : تعداد فرشتگان شب قدر در زمین بیشتر از سنگ ریزە ها می باشد، واین دلالت برکثرت رحمت وبرکت در این شب می باشد . 

همانا نزول فرشتگان نزول رحمت وبرکت الهی است، همانطوری کە فرشتگان در موقع تلاوت قرآن وحلقە های علم نازل می شوند وبالهایشان را برای طالب علم می گسترانند . 

اما مراد از روح در آیه، جبریل امین علیە السلام می باشد، وآن از باب عطف خاص برعام می باشد. 

{سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ} آن شب شب سلامت ورحمت ودرود فرشتگان برمؤمنان شب زندە داراست تا طلوع صبح. 

در معنای سلام در این آیە دو قول می باشد: 

امام مجاهد رحمە اللە می فرماید: در آن شب هیچ بیماری ودردی صورت نمی گیرد، وهیچ شیطانی رها نمی شود. 

ابن قتیبە رحمە اللە می فرماید: همانا معنای سلام خیر و برکت است. 

علامە ابن عثیمین رحمە اللە تعالی می فرماید: منظور از سلام یعنی اینکە شب قدر شب سلامتی برای مؤمنین از هر چیز مخوف وترسناک می باشد، و بخاطر زیاد بودن اشخاصی کە از آتش جهنم آزاد می شوند، واز عذاب آن نجات می یابند. 

منظور از سلام یعنی اینکە شب قدر برای مؤمنین شب سلامتی می باشد، از هر جیز مخوف وترسناک، بخاطر اینکە افراد زیادی در این شب از آتش نجات می یابند واز عذابش در امان می مانند. 

ومراد از {حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ} یعنی اینکە آن شب باطلوع فجر کە انتهای عمل وعبادت شب می باشد پایان می یابد. 

فضایل شب قدر از خلال شرح سورە قدر نزول قرآن کریم کە آن بعنوان معجزە جاوید بر رسول اکرم صلی اللە علیە وسلم برای هدایت جهانیان می باشد، وحجتی است بر معاندین. 

همانا شبی است کە در آن برکت ورحمت زیاد می باشد. شبی است کە در آن ارزاق وعمر وحوادث سال آیندە مقدر ومشخص می شود. 

شبی است کە عبادت در آن بهتر از هزارماە می باشد. شبی است کە فرشتگان در آن نازل می شوند، ونزول فرشتگان همراە با خیر وبرکت ورحمت وآزاد شدن بندگان از آتش می باشد. 

همانا شبی است کە در آن سلامتی از امراض وعقوبات می باشد. وقیام آن شب سبب کفارە وبخشش گناهان گذشتە می شود. 

رسول اکرم می فرماید: “من قام لیلە القدر إیمانا وإحتسابا غفر لە ما تقدم من ذنبه” متفق علیە . 

«هر کس شب قدر را بپا دارد در حالی کە ایمان وامید اجر دارد گناهان گذشتە او بخشیدە می شود» . 

لیلە القدر در چە شبی است ؟ 

شب قدر از شبهای ماە رمضان می باشد، بدلیل فرمودە اللە سبحانە وتعالی: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآَنُ} البقره: ١٨۵ 

جمهور علماء می فرمایند: کە شب قدر در دهە آخر ماە مبارک رمضان است، اما در چە شبی از دهە آخر می باشد اختلاف کردە اند کە مشهورترین آنها عبارتند از: 

شب ۲۱ و این قول امام شافعی رحمە اللە است. 

شب ۲۳ و این قول بسیاری از صحابە و تابعین است . 

شب ۲۵ و۲۷ و۲۹ . 

شب آخر رمضان است. 

در دهە آخر است، اما در هر سال تغییر می کند، یعنی اینکە احتمال دارد یک سال ۲۱ وسال دیگر ۲۵ وسال دیگر ۲۳ باشد. واین قول ابی قلابە وغیرە است، واین بعنوان صحیح ترین قول می باشد. 

ابن کثیر رحمە اللە تعالی: می فرماید از ابی قلابە روایت شدە است کە فرمود شب قدر در دهە آخر است وهر سال تغییر می کند، واین قول صریح بزرگانی چون امام مالک وثوری وامام احمد واسحاق ابن راهویە وابو ثور و مزنی و ابن خزیمە و دیگران می باشد، و همچنین از امام شافعی رحمە اللە تعالی روایت شدە است. و اللە اعلم 

چگونگی احیای شب قدر 

ام المومنین عائشە رضی اللە تعالی عنها می فرماید: رسول اکرم صلی اللە علیە وسلم هنگامی کە وارد دهە آخر می شد شب زندە داری می کرد، و خانوادە اش را بیدار می کرد، و کمربند خود را محکم می کرد. (کنایە از دوری جستن از زنان، و بە طور کلی از لذتهای دنیوی دوری می جست و بە عبادت مشغول می شد). 

اعتکاف در شب قدر 

از بهترین وسیلە برای بدست آوردن ثواب و اجر شب قدر اعتکاف کردن یعنی ماندن در مسجد بقصد عبادت می باشد، رسول اکرم صلی اللە علیە وسلم دهە آخر رمضان را اعتکاف می نمودند، و بە قراءت قرآن ودعا ونیایش مشغول می شدند، و متأسفانە از امروزە سنت اعتکاف (ماندن در مسجد بقصد عبادت) ترک شدە است، در حالیکە رسول اکرم صلی اللە علیە وسلم واهل بیتش وصحابە کرام رضوان اللە تعالی علیهم اجمعین بر این عبادت مواظبت می کردند. 

دعا در شب قدر 

ابن کثیر رحمە اللە می فرماید: مستحب است کە زیاد بە دعا ونیایش برداختە شود ومستحب است کە این دعا زیاد خواندە شود اللهم انک عفو تحب العفو فاعف عنی 

امام احمد رحمە اللە از ام المؤمنین عائشە رضی اللە عنها روایت کردە است کە فرمود: ای رسول خدا اگر شب قدر را درک کردم چە دعایی بکنم فرمود : بگو :” اللهم انک عفو تحب العفو فاعف عنی “ 

“پروردگارا همانا تو بخشندە ای و بخشش و گذشت را دوست داری پس مرا ببخشای.” 

منبع: وااسلاماه 

درباره ی ماموستا ایوب رزم

مطلب پیشنهادی

تفسیر سوره بقره آیات 170 الی 181

تفسیر سوره بقره آیات 170 الی 181

تفسیر سوره بقره آیات 170 الی 181 ﴿وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *