قالب وردپرس افزونه وردپرس

صرفه جویی در مصرف آب

صرفه جویی در مصرف آب

همان‌طور کە مستحضر هستید بحران جهانی کمبود آب و بە تبع آن خشکسالی در ایران و سایر کشورهای جهان اذهان عمومی را مشوش کردە و کارشناسان دائماً بە مردم هشدار می‌دهند کە در آب صرفه‌جویی کنید. برخی از مناطق ایران شدیداً با کم‌آبی مواجە است و هموطنان ما آب آشامیدنی آنها جیره‌بندی شدە و بعضاً آبی برای جیره‌بندی هم ندارند و وضعیت اسف‌باری را تحمل می‌کنند کە لازم است همە دست در دست هم دهیم و از نعمات بە نحو احسن استفادە کنیم و از اسراف و زیادەروی خودداری کنیم و این حداقل کاری است کە باید انجام داد.

در مقالە صرفه جویی در مصرف آب بە اختصار بە موضوع اسراف با استناد بە قرآن و سنت و اقوال علماء می‌پردازیم و انتظار داریم کە مسلمانانی کە تابع آموزه‌های اسلامی هستند بە این اوامر یا نواهی جامه‌ی عمل بپوشانند و موضوع مربوطە را خیلی جدی بگیرند. «وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّە لا يُحِبُّ الْمُسْرِفين‏» [اعراف: 31]، یعنی: « و بخوريد و بياشاميد و[لى‏] زياده‏روى مكنيد كە او اسرافكاران را دوست نمى‏دارد.» «وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذيرا * إِنَّ الْمُبَذِّرينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطين‏» [اسراء: 26 – 27]، یعنی: « و ولخرجی و اسراف مکن، چرا كە اسرافكاران برادران شيطانهايند.

برخی از مردم با این توجیە کە «پول آب را می‌دهم پس هرچقدر بخواهم آب مصرف می‌کنم و بە کسی هم ربطی ندارد.» در پی این هستند کە عملکرد اشتباە خویش را صحیح جلوە دهند در حالی کە این نوع رفتار در دو جهت اشتباە بلکە گناە تلقی می‌شود؛ اول اینکه: اسراف در مصرف بی‌رویە آب، دوم اینکه: هزینە کردن پول در راهی کە گناە بودە است (اسراف در مال)؛ بنابراین چنین توجیهی کە چون پول آب را می‌دهم و نیازی بە صرف‌جویی آن نیست کاملاً اشتباە و بلکە گناە است و شخص باید توبە کند!

آیا می‌دانید کە پیامبراکرم(صلی اللە علیە و سلم) با کمتر از «یک لیتر» وضوء می‌گرفتند و با «چهار لیتر» غسل هم می‌کرده‌اند؟! انس بن مالک (رضی اللە عنه) می‌گوید: « كان النبي صلى اللە عليە وسلم يتوضأ بالمد، ويغتسل بالصاع، إلى خمسة أمداد»، یعنی: «پیامبر(صلی اللە علیە و سلم) با یک مد(تقریباً یک لیتر) وضوء می‌گرفت و با یک صاع تا پنج مد (تقریباً چهار لیتر) غسل می‌کرد.» [1]

البتە این برای تقریب در مصرف است نە محدود کردن مقدار آن [2] و جمهور علماء آن را حمل بر استحباب کرده‌اند. [3] لیکن تبعیت و الگوپذیری از پیامبر اکرم (صلی اللە علیە و سلم) باید در اولویت باشد چنان‌چە خداوند متعال فرموده: «لَقَدْ كانَ لَكُمْ في‏ رَسُولِ اللَّە أُسْوَةٌ حَسَنَة» [احزاب: 21]، یعنی: « قطعاً براى شما در [اقتدا به‏] رسول خدا سرمشقى نيكوست‏.»

امام نووی (رحمە الله) می‌گوید: «اصحاب ما (شافعیه) و دیگر مذاهب بر مذموم بودن اسراف کردن آب در وضوء و غسل متفق‌اند و بخاری (رحمە الله) در کتاب صحیح خود بیان داشتە کە اهل علم، اسراف در آن را ناپسند دانسته‌اند. [البته] مشهور در مکروە بودن آن کراهت تنزیهی است و بَغَوی (رحمە الله) و مُتَوَلی(رحمە الله) گفته‌اند: اسراف در آن حرام است. و آنچە کە بر مذموم بودن آن دلالت دارد این حدیثی است کە ابوداود [در سنن] با سند صحیح روایت نمودە از عبداللە بن مُغَفَل (رضی اللە عنه) کە می‌گوید: شنیدم رسول اللە (صلی اللە علیە و سلم) فرمودند: بزودی در میان امّت من گروهی خواهند آمد کە در طهارت و دعا اسراف می‌کنند.» [4]

عبداللە بن عمرو (رضی اللە عنهما) می‌گوید: «رسول اللە (صلی اللە علیە و سلم) از کنار سعد کە در حال وضو گرفتن بود گذشت. آنحضرت (صلی اللە علیە و سلم) بە او فرمود: این اسراف برای چیست؟ سعد عرض کرد: آیا در وضوء گرفتن هم اسراف است؟ فرمودند: آری، هرچند در کنار رودخانه‌ی جاری هم باشی.» [5] علماء اجماع کرده‌اند بر «نهی» از اسراف در آب، اگر چە [انسان] در کنار دریا هم باشد. [6]

همان‌طور کە ملاحظە می‌کنید در شریعت اسلام در اعمال عبادی همچون وضوء و غسل کە هم جنبه‌ی تعبدی دارد و هم بهداشت بدن، لیکن در مصرف بی‌رویە آب در این اعمال در حالت طبیعی هرچند شخص مسلمان در کنار رودخانه‌ی جاری باشد باز نهی شدە و چنین کاری مذموم تلقی شدە است حال چە برسد بە شرایطی کە بحرانی باشد و با کمبود آب هم مواجهە بود کە قطعاً کراهت آن شدت می‌یابد. بنابراین لازم است کە در چنین شرایطی همگی تلاش کنیم تا با رعایت احکام شریعت در راستای صرفه‌جویی و دوری از اسراف این مهم را در تمام عرصه‌ها عملیاتی کنیم.

پی‌نوشت‌ها:
[1] صحیح البخاری، ج1، ص51 ح201؛ صحیح مسلم، ج1، ص258 ح325.
[2] شرح النووی علی مسلم، ج4، ص2.
[3] ر.ک: فتح الباری شرح صحيح البخاری – ابن حجر العسقلانی، ج1، ص305.
[4] المجموع شرح المهذب – النووی، ج2، ص190.
[5] مسند الإمام أحمد بن حنبل، ج11، ص636 ح7065؛ سنن ابن ماجه، ج1، ص147 ح425؛ شعب الإيمان للبيهقی، ج4، ص286 ح2533.
[6] ر.ک: شرح النووی علی مسلم، ج4، ص2.

امانت‌داری و امانت‌داری چیست؟

درباره ی ماموستا ایوب رزم

مطلب پیشنهادی

ارث-زن

چرا ارث زن نصف مرد است؟

چرا ارث زن نصف مرد است؟ آیا اسلام در ارث به زن ظلم کرده است؟ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *