قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / ویدیو / حکم حیوان آزاری از نگاه اسلام

حکم حیوان آزاری از نگاه اسلام

حکم حیوان آزاری از نگاه اسلام : اللە تعالی می فرماید:« وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّە یحِبُّ الْمُحْسِنِینَ (195)» [بقره: 195] « و نیکی کنید کە اللە نیکوکاران را دوست دارد.» می فرماید:« إِنَّ اللَّە یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإحْسَانِ » [نحل: 90] :« اللە تعالی بە دادگری و نیکوکاری فرمان می دهد»

مسلم و اصحاب سنن از پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  روایت می کنند کە فرمود: «إِنَّ اللَّە كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَیءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ، وَلْیحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَە وَلْیرِحْ ذَبِیحَتَهُ» مسلم 1955

« اللە تعالی احسان و برخورد نیک را در هر کاری مقرر داشتە و بە آن امر نمودە است؛ هرگاە کسی را کشتید او را بە خوبی بکشید، و هرگاە حیوانی را ذبح کردید بە خوبی آن را ذبح کنید و باید کاردتان را تیز کنید تا حیوان راحت ذبح شود»

در مورد رسیدن بە داد کسی کە دچار مشکل گردیدە است؛ در حدیث صحیح آمدە کە هر کس بە داد چنین فردی برسد، پاداش بزرگی دادە و گناهانش بخشودە می شوند.

از ابوهریرە رَضِی اللَّە عَنْە  روایت است کە پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: « بَینَمَا رَجُلٌ یمْشِی بِطَرِیقٍ اشْتَدَّ عَلَیە الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِیهَا فَشَرِبَ ثُمَّ خَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ یلْهَثُ یأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ، فَقَالَ الرَّجُلُ: لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنْ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِی كَانَ بَلَغَ منِّی، فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلَأَ خُفَّە ثُمَّ أَمْسَكَە بِفِیە حَتَّی رَقِی فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّە لَە فَغَفَرَ لَهُ. قَالُوا: یا رَسُولَ اللَّهِ، وَإِنَّ لَنَا فِی الْبَهَائِمِ لأَجْرًا؟ فَقَالَ: فِی كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ» بخاری 6009،2466،2363  و مسلم 2244

« مردی در راهی می رفت و بە شدّت تشنە شد. آنگاە چاە آبی را یافت، بە داخل چاە رفت و آب نوشید؛ سپس بیرون آمد. ناگهان دید کە سگی بە علّت تشنگی زبانش بیرون شدە و خاکها را می خورد. آن مرد گفت: این سگ بە حدّی تشنە است کە من تشنە بودم. آنگاە داخل چاە رفت و موزە اش را از آب پر نمود و با دهانش آن را گرفت و از چاە بالا آمد و بە سگ آب داد.آنگاە اللە تعالی عمل او را پسندید و گناهانش را بخشید. گفتند: ای رسول الله! آیا در رسیدگی بە حیوانات زبان بستە بە ما پاداش می رسد؟ فرمود: کمک کردن بە هر موجود زندە ای موجب پاداش است.»

از ابوهریرە رَضِی اللَّە عَنْە روایت است کە پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: « بَینَمَا كَلْبٌ یطِیفُ بِرَكِیةٍ قَد كَادَ یقْتُلُە الْعَطَشُ إِذْ رَأَتْە بَغِی مِنْ بَغَایا بَنِی إِسْرَائِیلَ فَنَزَعَتْ مُوقَهَا فَاسَقَتْ لَە بِە فَسَقَتە إِیاە فَغُفِرَ لَهَا بِهِ». مسلم 2244

« در حالی کە سگی اطراف چاهی دور می زد و نزدیک بود تشنگی او را از بین ببرد ناگهان یکی از زنان فاحشە بنی اسرائیل چشمش بە آن سگ افتاد، و آن زن کفش خود را بیرون آورد و با آن برای سگ آب کشید و بە آن آب داد. بە خاطر این کار گناهانش بخشیدە شدند»

همان طور کە اسلام بە نیکوکاری تشویق نمودە از ظلم و تعدی نهی کردە است؛ اللە تعالی می فرماید:« وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّە لَا یحِبُّ الْمُعْتَدِینَ (190)» [بقره: 190]:« و تعدّی و تجاوز نکنید کە اللە تعالی متجاوزان را دوست ندارد.»

اللە تعالی می فرماید:« وَمَنْ یظْلِمْ مِنْكُمْ نُذِقْە عَذَابًا كَبِیرًا  » [فرقان 19] : « و هر کسی از شما ستم کند عذاب بزرگی بە او می چشانیم.»

درصحیح مسلم روایت است کە ابن عمررَضِی اللَّە عَنْە از کنار عدە ای مردم گذشت کە مرغی را نشانە گذاشتە بودند و بە سوی آن تیراندازی می کردند. وقتی ابن عمررَضِی اللَّە عَنْە را دیدند پراکندە شدند. ابن عمررَضِی اللَّە عَنْە گفت:« مَنْ فَعَلَ هَذَا؟ إِنَّ رَسُولَ اللَّە صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  لَعَنَ مَنْ فَعَلَ هَذَا» «چە کسی این کار را کردە است؟ رسول اللە صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  کسی کە این کار را می کند لعنت کردە است». بخاری 5515 و مسلم 1958

از انس رَضِی اللَّە عَنْە  روایت است کە «نَهَى رَسُولُ اللَّە  صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  أَنْ تُصْبَرَ الْبَهَائِمُ» بخاری 5513 و مسلم 1956

«پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  از این کە حیوانات زندانی شوند نهی کردە است.»

در حدیثی دیگر از پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  روایت است کە فرمود: «لَا تَتَّخِذُوا شَیئًا فِیە الرُّوحُ غَرَضًا» مسلم 1958،1957

«چیزی کە روح دارد و زندە است ، نشانە قرار ندهید».

از ابن عباس رَضِی اللَّە عَنْە روایت است کە گفت: « إِنَّ النَّبِی  صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  نَهَى عَنْ قَتْلِ أَرْبَعٍ مِنْ الدَّوَابِّ: النَّمْلَةُ وَالنَّحْلَةُ وَالْهُدْهُدُ وَالصُّرَدُ» ابوداود5267

«پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  از کشتن چهار حیوان نهی کردە است: مورچه، زنبور عسل، هدهد و شیر گنجشک».

در صحیح مسلم روایت است کە پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: « عُذِّبَتْ امْرَأَةٌ فِی هِرَّةٍ حَبَسَتْهَا حَتَّى مَاتَتْ فَدَخَلَتْ فِیهَا النَّارَ؛ لا هِی أَطْعَمْتِهَا وَ سَقَتهَا إِذ حَبَسَتهَا، وَلَا هِی تَرَکتَهَا تَأکُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ» بخاری 3482 و مسلم 2242

« زنی بە خاطر آن کە گربە ای را زندانی کرد تا آن کە مرد، عذاب دادە شد و بە دوزخ رفت. آن زن وقتی گربە را زندانی کردە بود نە بە آن آب و غذا می داد و نە آن را می گذاشت کە برود از حشرات زمین بخورد».

در سنن ابوداود از ابی واقدرَضِی اللَّە عَنْە روایت است کە گفت: پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: «مَا قُطِعَ مِنْ الْبَهِیمَةِ وَهِی حَیةٌ فَهِی مَیتَةٌ» «هر آن چە از حیوان زندە قطع شود مردار است». ابوداود 2858

از ابن مسعودرَضِی اللَّە عَنْە روایت است کە گفت «كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّە صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ فِی سَفَرٍ فَانْطَلَقَ لِحَاجَتِهِ، فَرَأَینَا حُمَرَةً مَعَهَا فَرْخَانِ فَأَخَذْنَا فَرْخَیهَا، فَجَاءَتْ الْحُمَرَةُ فَجَعَلَتْ تَفْرِشُ، فَجَاءَ النَّبِی   صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فَقَالَ مَنْ فَجَعَ هَذِە بِوَلَدِهَا؟ رُدُّوا وَلَدَهَا إِلَیهَا. وَرَأَى قَرْیةَ نَمْلٍ قَدْ حَرَّقْنَاهَا فَقَالَ: مَنْ حَرَّقَ هَذِهِ؟ قُلْنَا نَحْنُ. قَالَ: إِنَّە لَا ینْبَغِی أَنْ یعَذِّبَ بِالنَّارِ إِلَّا رَبُّ النَّار» ابوداود.2675

«در سفری همراە پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  بودیم. ایشان برای قضای حاجت رفت. گنجشکی را دیدیم کە دو جوجە همراهش بودند.ما جوجە هایش را گرفتیم. گنجشک آمد و بال می زد و بی تابی می کرد. آنگاە پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  آمد و فرمود: چە کسی این گنجشک را با گرفتن جوجە هایش ناراحت و دردمند کردە است؟ فرزندانش را بە او برگردانید. لانە مورچە ای را دید کە آتش زدە بودیم. فرمود: چە کسی لانە مورچە ها را آتش زدە است؟ گفتیم: ما . فرمود: شایستە نیست کە با آتش جز پروردگار آتش کسی را عذاب دهد»

از ابن عمر رَضِی اللَّە عَنْە روایت است کە پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: «مَا مِنْ إِنْسَانٍ قَتَلَ عُصْفُورًا فَمَا فَوْقَهَا بِغَیرِ حَقِّهَا إِلَّا سَأَلَە اللَّە عَزَّ وَجَلَّ عَنْهَا. قِیلَ: یا رَسُولَ اللَّهِ، وَمَا حَقُّهَا؟ قَالَ: یذْبَحُهَا فَیأْكُلُهَا، وَلَا یقْطَعُ رَأْسَهَا یرْمِی بِهَا» نسائی 4450،4354

«هر انسانی، گنجشکی یا چیزی بزرگتر از آن را بە ناحق بکشد، خداوند او را از آن می پرسد. گفتند: ای رسول اللە کشتن بە حق آن چیست؟ فرمود: این کە آن را ذبح کند و بخورد؛ نە این کە سرش قطع کند و خودش را بیندازد.»

از ابن عباس رَضِی اللَّە عَنْهُمَا روایت است کە پیامبر صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  از کنار الاغی گذشت کە بر چهرە اش داغ شدە بود، فرمود: «لَعَنَ اللَّە الَّذِی وَسَمَهُ» مسلم 2117

«لعنتِ اللە بر کسی باد کە این را داغ کردە است».

در روایتی دیگر آمدە کە « نَهَى رَسُولُ اللَّە  صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  عَنْ الضَّرْبِ فِی الْوَجْە وَعَنْ الْوَسْمِ فِی الْوَجْهِ»«پیامبر از زدن بە چهرە و داغ کردن آن نهی کردە است» مسلم 2116

این نهی شامل انسان و حیوان می شود

این نصوص و آن چە بە مفهوم آن است نشانگر و بیانگر این هستند کە شکنجە کردن حیوان بە هر صورتی حرام و ناجایز است، حتّی حیواناتی کە در شریعت کشتن آن مجاز است؛نباید شکنجە شوند. این نصوص اشارە بە این دارند کە اسلام بە حیوان توجّە نمودە و منافع آن را در نظر گرفتە و اذیت و آزار آن را منع کردە است. بنابراین مشوّق هایی کە اسلام در راستای توجە بە حیوانات ذکر نمودە و هشدارهایی کە در خصوص اذیت و آزار آن دادە باید هموارە مدّ نظر قرار دادە شوند، بە خصوص چهارپایانی کە در نامە تان بە آن اشارە شدە است؛ چون این چارپایان ارزش دارند و گوشت آنها خوردە می شود و برای قربانی و غیرە استفادە می شود،باید مورد توجە قرار گیرند. از طرف دیگر از آن جا کە این چارپایان بە هنگام حمل و نقل تعداد انبوهی از آن در معرض مشکلات و سختی هایی قرار دارند و مسافت های طولانی جا بە جا می شوند. بە سبب تعداد زیادشان حیوانات لاغر و ضعیف می میرند و گرسنگی و تشنگی می کشند وبیماری هریک بە دیگری سرایت می کند.

از این رو باید مسئولین امر هرچە زودتر وضعیتی ترتیب دهند کە حیوانات در آسایش باشند و آب و خوراک شان را تهیە نمایند. قضیە بار و جا بە جایی و تهویە و معالجە شان را بررسی نمودە و فراهم آورند. حیوانات ضعیف و لاغر را از حیوانات چاق و فربە و حیوانات مریض را از سالم جدا سازند. امروزە برای مؤسسات و شرکت ها و افرادی کە بە صادرات و واردات حیوانات مشغول هستند، این کارها آسان است و این وظیفە مالکان است کە این کارها را انجام دهند.

آن چە مایە تأسف است و باید از آن دوری شود؛ روشهایی است کە امروزە در بیشتر کشورهای خارجی در ذبح حیوانات از آن استفادە می شود. در این کشورها قبل از ذبح،حیوان در معرض انواع شکنجە قرار می گیرد. چنان کە قبل ذبح سر آن را شوک الکتریکی می دهند تا بی حسّ شود. سپس قلاب هایی آن را در حالی کە زندە است وارونە می کنند. بوسیلە برق بە کارخانە های ذبح و بستە بندی بردە می شود. آنجا افرادی آن را ذبح می کنند. از جملە شکنجە کردن حیوان این است پرهای مرغها و پرندگان را در حالی کە زندە اند می کَنند یا آن را در آب خیلی داغ فرو می برند. برای دور کردن پرهایش بە آن در حالی کە زندە است بخار می دهند. می گویند کە این گونە ذبح آن راحت تر است.

این کارها بە دستور شریعت اسلامی کە باید با حیوانات بە خوبی رفتار شود مخالف است. هر عملی کە مخالف شریعت باشد تعدّی و ستم محسوب می شود و انجام دهندە آن مورد بازخواست قرار می گیرد. چنان کە در حدیث صحیح آمده:« إِنَّ اللە لَیقتَصُّ لِلشَّاةِ الْجَلْحَاءِ مِنْ الشَّاةِ الْقَرْنَاءِ» مسلم 2582

«اللە تعالی قصاص گوسفند بی شاخ را از گوسفند شاخدار می گیرد.»

پس کسی کە ظلم را می داند و از نتایج بد آن آگاە است و سپس بە آن دست می زند چگونە خواهد بود؟

براساس نصوص شرعی و مقتضیات آن فقهای قانون گذاری اسلامی در خصوص حیوان بە طور کلی ابوابی از قبیل واجب، مستحب و حرام یا مکروە مقرر داشتە اند. آنچە مربوط بە حیوانات حلال گوشت است، بە تفصیل ذکر کردە اند. ما بخشی از آنچە فقها در مورد ذبح حیوان گفتە اند را بیان می کنیم.

از آن جملە امور ذیل مستحب است:

1-    حیوانی کە قرار است ذبح شود باید آب دادە شود؛ بە دلیل حدیث سابق که«إِنَّ اللَّە كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَیءٍ »« اللە تعالی احسان را بر هر چیزی مقرر کردە است»

2-    وسیلە ای کە حیوان با آن ذبح می شود باید تیز و برّندە باشد. ذبح کنندە باید با قدرت و سرعت بر محل ذبح بمالد و محل ذبح لبّه(بالاتر از سینه) در شتر و در گوسفند و غیرە حلق است.

3-    شتر باید دست چپ آن بستە شود و در حالت ایستادە ذبح شود. اگر میسّر است رو بە قبلە باشد.

4-    غیر از شتر دیگر حیوانات باید بر پهلوی چپ رو بە قبلە خواباندە شوند. ذبح کنندە پایش را بر گردن حیوان گذاشتە و دست و پایش را نبندد. همچنین دست و پای آن را نپیچانند و قبل از جان دادنش دست و پای آن را نشکنند. نیز جدا کردن گردنش قبل از آن کە حیوان آرام بگیرد، مکروە است. مکروە است کە حیوانی در مقابل چشم حیوان دیگر ذبح شود.

امور مذکور بە هنگام ذبح حیوان مستحب هستند، تا این گونە با حیوانات بە نیکی و مهربانی رفتار شود و خلاف آنچە گفتە شد مکروە است. گرفتن پای حیوان و کشاندن آن مکروە است. عبدالرزاق از ابن عمررَضِی اللَّە عَنْهُما روایت می کند کە او مردی را دید کە پای بزی را گرفتە و می کشاند تا آن را ذبح کند. ابن عمررَضِی اللَّە عَنْهُما بە او گفت: « وَیلَك .. قُدهَا إلى الموت قَوداً جمیلاً» مصنف عبدالرزاق 8605

« وای بر تو… آن را بە سوی مرگ بە خوبی ببر».

همچنین مکروە است کە کارد جلوی چشمان حیوان تیز شود، چون در مسند امام احمد از ابن عمررَضِی اللَّە عَنْهُما روایت است کە « أَنَّ رَسُولَ اللَّە  صَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ أَمَرَ بِحَدِّ الشِّفَارِ وَأَنْ تُوَارَى عَنْ الْبَهَائِمِ »( ابن ماجە 3172) « پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  بە تیز کردن کاردها و بە این کە باید از دید چارپایان پنهان شوند امر کردە است»

در معجم طبرانی(کبیر) و (اوسط) از عبداللە بن عباس رَضِی اللَّە عَنْهُما روایت است کە پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  از کنار مردی گذشت کە پایش را روی بزی گذاشتە بود و کاردش را تیز می کرد و بز با چشمانش بە او نگاە می کرد.پیامبرصَلَّى اللَّە عَلَیە وَآلِە وَسَلَّمَ  فرمود: « أفلا قَبل هذا؟ أتریدُ أن تُمیتَها مَوتَتَین » «آیا نمی شد کە قبل از ذبح(کارد را تیز کنی) آیا می خواهی دوبار او را بمیرانی» طبرانی در الکبیر 11916 و در الاوسط 3590

شکارهای وحشی و یا حیوانی کە چون حیوان وحشی ذبح آن مقدور نیست. یا شتری کە فرار می کند وگرفتن آن مقدور نیست می توان بعد از بسم اللە گقتن آن را با تیر زد، بە شرط آن کە تیر استخوان یا ناخن نباشد. اگر بر اثر اصابت تیر بمیرد خوردن آن جایز است؛ چون کشتن آن بە منزلە ذبح آن است، وقتی کە جز با تیر ذبح آن ممکن نباشد.

آن چە در این جا گفتە شد همە مطالب در مورد حقوق حیوانات نیست، بلکە مطالب مختلفی بود کە در پاسخ بە نامە شما گفتە شدە است. اسلام دین رحمت و شریعت نیکوکاری است و روش تکامل یافتە زندگی است و راهی است کە انسان را بە اللە و بهشت  می رساند. پس باید بە اسلام دعوت داد و برای داوری بە آن مراجعە نمود. باید کوشید آن را بە کسانی کە نمی دانند معرفی کنید. بە عوام مسلمین کە احکام و مقاصد آن را نمی دانند  بە خاطر رضای اللە تعالی تذکر دهید.

آموزە های شریعت اسلامی در نهایت دادگری و حکمت قرار دارند و هر حیوان مفید را چون بودایی ها حرام قرار نمی دهند و هر حیوان مضرّ را همچون کسانی کە خوک و درندگان را می خورند حلال نکردە است. اسلام حرمت هر موجود زندە و مال و آبرو را محترم دانستە است.

اللە تعالی را در برابر نعمتهایش کە بزرگترین آن اسلام است سپاس می گذاریم و عاجزانە از او می خواهیم کە دین خود را یاری کند و ما را بە خاطر کوتاهی هایمان در معرض فتنە و عذاب ستمگران قرار ندهد

درباره ی ماموستا ایوب رزم

مطلب پیشنهادی

کمک به نیازمندان دوره یازدهم

کمک به نیازمندان دوره یازدهم

کمک به نیازمندان دوره یازدهم در مورخ 98/10/1 پخش مواد غذایی برای 15خانوار فقیر و …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *