قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / قرآن و حدیث / برادری ایمانی در اجتماع و راه حل تقویت آن با توجه به حدیث پیامبر

برادری ایمانی در اجتماع و راه حل تقویت آن با توجه به حدیث پیامبر

برادری ایمانی
برادری ایمانی

برادری ایمانی و جامعه

خداوند متعال در قرآن به مسئله روابط اجتماعي اهميت فراواني داده و بارها روی آن تاکید نموده همچنین پیامبر صلی الله علیه وسلم نیز همواره یارانش را بدان توصیه نموده است ، به عنوان نمونه میتوانیم به این حدیث پیامبر صلی الله علیه وسلم اشاره نماییم که میفرمایند: «مثل المؤمنين في توادهم و تراحمهم و تعاطفهم کمثل الجسد الواحد، اذا اشتکی منه عضو تداعی له سائر الجسد بالسهر والحمی» یعنی «جامعه مومنین در دوستى و ترحم به نسبت يكديگر همانند یک جسم وپیکر واحد هستند كه هرگاه عضوى از آن به درد بیاید، اعضاى ديگر نيز با بيدارى و تب ابراز همدردى مى كنند» (متفق علیه).

یکی از مصادیق تحکیم روابط اجتماعی تقویت أخوت و برادریِ ایمانی میباشد، برادری ایمانی که خداوند به صراحت در مورد آن میفرمایند: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ، یعنی در حقيقت مؤمنان با هم برادرند پس ميان برادرانتان را سازش دهيد و تقوای خدا را داشته باشید اميد كه مورد رحمت قرار گيريد» (حجرات/10).

و یا در جایی دیگر میفرمایند:« وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ يُطيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِکَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَکيمٌ، یعنی و مردان و زنان باایمان دوست و یاور و یکدیگرند ، به هر کار نیک فرمان می دهند و از هر کار زشت باز می دارند و نماز را برپا می کنند و زکات می دهند و از خدا و فرستاده او فرمان می برند ایشان کسانی هستند که خداوند به زودی مورد رحمتشان قرار می دهد، که همانا خداوند غالب مقتدر و با حکمت است.» (توبه/71)

اما سوال اینجاست که چرا شریعت به این اندازه به مسئله تحکیم روابط بین مومنین اهمیت داده است؟

رابطه اخوت و برادری ایمانی را میتوان به نخ موجود در بین دانه های تسبیح تشبیه نمود که هر یک از دانه های تسبیح را کنار هم قرار داده است اگر این نخ، بین دانه های تسبیح موجود نباشد این دانه ها از هم میپاشند، دقیقا مثال مومنین هم اینگونه است، اگر برادریی که اساس آن ایمان است بین مومنین موجود نباشد آنگاه دیگر چیزی به اسم «جامعه مومنین» نداریم و اساس روابط اجتماعی بین مومنین هم از بین می رود.

اکنون به  شرح حدیثی می پردازیم که به  تقویت این روابط برادری ایمانی کمک فراوانی میکند.

برادری ایمانی و دینی
برادری ایمانی و دینی

از أنس بن مالك رضي الله عنه روایت شده که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرموده اند: لا یؤمن أحدکم حتى یحب لأخیه ما یحب لنفسه (متفق علیه)

«ایمان هیچ  یک از شما کامل نیست مگر آنچه را که برای خود دوست دارید برای برادرتان (برادر ایمانی) نیز دوست بدارید»

 

امام نووی می فرماید: اولی تر این است که این برادری که در حدیث آمده را عام در نظر بگیریم تا هم شامل مسلمان شود و هم کافر، در نتیجه آنچه را که برای خود نمی پسندیم برای کافر هم نباید بپسندیم، مثلا مسلمان بودن چیزی است پسندیده که هر مسلمانی بدان افتخار می کند بنابراین باید مسلمان شدن و داخل شدن به اسلام را برای شخص غیر مسلمان دوست بداریم به همین دلیل است که دعا کردن برای هدایت شخص کافر سنت می باشد؛ همچنین به نسبت شخص مسلمان نیز باید دوام و استقامت بر ایمان را خواهان باشیم.

این حدیث دلالت بر ایمان کامل می کند بدین صورت که اگر کسی این محدوده را رعایت نکند ایمان وی کامل نمیشود و منظور پیامبر صلی الله علیه و سلم از «لایومن» نفی کردن تمام ایمان از شخص مسلمان نیست.

و منظور از دوست داشتن (حتی یحب) در مرحله اول، اراده خیر و منفعت می باشد سپس در مراحل بعدی محبت دینی می باشد؛ پس به صورت کلی منظور پیامبر صلی الله علیه و سلم از دوست داشتن، محبت فطری و ذاتیِ انسانی نیست  زیرا طبع انسانی، حصول خیر را به نسبت دیگران ناپسند می داند و در اینجا انسان واجب است که مخالف طبع فطری خود عمل کند و آنچه را برای خود می پسندد باید برای دیگری نیز بپسندد.

مقوله ای که در این باب نیز وارد میشود مسئله «حسادت» میباشد. در توضیحات زیر به بیان چگونگی به وجود آمدن حسادت و انواع آن میپردازیم.

حسادت و برادری ایمانی
رابطه حسادت و برادری ایمانی

 

حسادت چه زمانی به وجود می آید؟

انسان هرگاه آنچه را که برای خود بپسندد اما برای دیگران نپسندد حسادت به وجود می آید.

امام غزالی رحمه الله حسادت را به سه قسمت تقسیم می کند:

الف: اینکه تمنای این را داشته باشی که شخص مقابل، فلان چیز را از دست بدهد و تنها تو آن را داشته باشی.

ب: اینکه تمنای این داشته باشی که شخص مقابل، فلان چیز را از دست بدهد هرچند که آن چیز به تو نرسد.

ج: اینکه تمنای این را نداشته باشی که شخص مقابل فلان چیز را از دست بدهد اما از طرفی هم دوست نداشته باشی که آن شخص  از تو بالاتر باشد؛ این قسمت سوم نیز حرام است چون به قسمت خداوند راضی نشده به همین خاطر است که خداوند متعال در سوره زخرف آیه 32 میفرمایند:«أَ هُمْ یَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّکَ نَحْنُ قَسَمْنا بَیْنَهُمْ مَعیشَتَهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِیَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِیًّا وَ رَحْمَتُ رَبِّکَ خَیْرٌ مِمّا یَجْمَعُونَ» آیا آنان رحمت پروردگارت را تقسیم می کنند؟ این ما هستیم که معیشت آنان را در میانشان در زندگی دنیا تقسیم کرده ایم و برخی را بر برخی دیگر، برتریهایی داده ایم، تا بعضی از آنها بعضی دیگر را به کار گیرند (و به یکدیگر خدمت کنند) و رحمت پروردگارت از آنچه که جمع می کنند بهتر است.

 

درباره ی ماموستا ایوب رزم

مطلب پیشنهادی

تفسیر سوره بقره

تفسیر سوره بقره آیات ۱ تا ۲۴

سوره بقره مدنی است؛ شمار آیات آن 286 بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ﴿الٓمٓ ١﴾. الف. …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *